Cognitive Function คืออะไร?
Cognitive Function คือ กลไกการทำงานของสมองเปรียบเสมือนอุปกรณ์ที่เราหยิบมาใช้ในการรับข้อมูลและตัดสินใจเรื่องต่างๆ
โดยปกติแล้วมนุษย์ทุกคนจะมีครบทั้ง 8 ฟังก์ชัน แต่เราจะถนัดแต่ละฟังก์ชันไม่เท่ากัน สิ่งนี้มักขึ้นอยู่กับการตอบสนองของเราในช่วงที่ยังเด็กมาก เราจะเริ่มพัฒนาฟังก์ชันแรกขึ้นมาเพื่อเอาตัวรอดจากสถานการณ์ในวัยเด็กและเมื่อเติบโตขึ้น ฟังก์ชันลำดับที่ 2 3 และ 4 ก็จะค่อยๆ แข็งแรงขึ้นตามลำดับเพื่อมาช่วยประคองการใช้ชีวิตให้สมดุล
8 ฟังก์ชันมีอะไรบ้าง
เราจะแบ่งเป็น 2 กลุ่มตามการทำงานหลักๆของสมองคือ การรับข้อมูลมา แล้วค่อย จัดการข้อมูล ครับ
กลุ่มรับข้อมูล
จะเป็นฟังก์ชั่นที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลต่างๆโดยการสังเกต, รับรู้, จดจำ, หาข้อมูล, มองหาความเป็นไปได้
Se (Extroverted Sensing) ⚡นักปฏิบัติผู้ตื่นตัวกับปัจจุบัน
คือการรับข้อมูลผ่านประสาทสัมผัสทั้ง 5 ในขณะนี้ เดี๋ยวนี้ คนที่ใช้ Se จะโฟกัสกับสิ่งที่จับต้องได้จริง ชอบความตื่นเต้น ตอบสนองไว และมองโลกตามความเป็นจริงตรงหน้าโดยไม่ปรุงแต่ง
Si (Introverted Sensing) 🗂️ ผู้เก็บบันทึกความทรงจำ
คือการรับข้อมูลโดยเทียบเคียงกับคลังข้อมูลในอดีต คนที่ใช้ Si จะแม่นยำเรื่องรายละเอียด เคารพกฎกติกาและชอบความมั่นคง ถ้าเคยทำแบบไหนแล้วดี ก็จะยึดวิธีเดิมเพราะมันปลอดภัยและแน่นอน
Ne (Extroverted Intuition) 💡 นักสำรวจความเป็นไปได้
คือการมองเห็นความเชื่อมโยงของสิ่งต่างๆ ในโลกภายนอก คนที่ใช้ Ne จะชอบตั้งคำถามว่าถ้าลองทำแบบนี้ล่ะจินตนาการกว้างไกล ชอบไอเดียแปลกใหม่และกระโดดจากเรื่องหนึ่งไปอีกเรื่องหนึ่งได้อย่างรวดเร็ว
Ni (Introverted Intuition) 🔮 ผู้หยั่งรู้แก่นแท้
คือการมองเห็นรูปแบบและแนวโน้มในอนาคต คนที่ใช้ Ni จะไม่ได้มองกว้างแบบ Ne แต่มองลึกเข้าไปในแก่นของปัญหา เพื่อหาคำตอบเพียงหนึ่งเดียว จะมีลางสังหรณ์ที่แม่นยำ และมักจะรู้คำตอบล่วงหน้าโดยอธิบายที่มาไม่ได้
กลุ่มตัดสินใจ
จะเป็นฟังก์ชั่นที่ใช้ในการตัดสินใจว่าจะทำสิ่งต่างๆโดยการวิเคราะห์, ประเมินค่า, สรุปผล, วางแผน, ลงมือทำ
Te (Extroverted Thinking) ⚙️ ผู้บริหารจัดการ
ตัดสินใจโดยยึดความสำเร็จและประสิทธิภาพเป็นหลัก มองทุกอย่างเป็นระบบระเบียบ เน้นผลลัพธ์ที่จับต้องได้ รวดเร็ว และเป็นสากล ทำยังไงให้งานเสร็จเร็วที่สุด
Ti (Introverted Thinking) 🧩 นักวิเคราะห์ตรรกะ
ตัดสินใจโดยยึดความสมเหตุสมผลและความเข้าใจของตัวเองเป็นหลัก ชอบแยกส่วนประกอบออกมาดูว่ามันทำงานยังไง เน้นความถูกต้องแม่นยำของข้อมูลมากกว่าความเร็ว ชอบวิเคราะห์ว่าทำไมมันถึงเป็นแบบนี้
Fe (Extroverted Feeling) 🤝 ผู้สร้างความสามัคคี
ตัดสินใจโดยยึดความรู้สึกของคนรอบข้างและบรรยากาศสังคมเป็นหลัก แคร์ว่าการกระทำนี้จะกระทบใครไหม พยายามประนีประนอมเพื่อให้ทุกคนอยู่ร่วมกันได้อย่างสงบสุข
Fi (Introverted Feeling) 💎 ผู้ยึดมั่นในอุดมการณ์
ตัดสินใจโดยยึดความรู้สึกส่วนตัวและจุดยืนทางศีลธรรมเป็นหลัก ซื่อสัตย์กับความรู้สึกของตัวเองมาก ไม่ยอมทำในสิ่งที่ขัดกับความเชื่อและให้ค่ากับความเป็นปัจเจกบุคคล
ถ้าเกิดอ่านแล้วยังงงอยู่ผมจะยกตัวอย่างเป็นการทำอาหารนะครับ
กลุ่มรับข้อมูล ก็จะเป็นเหมือนกลุ่มที่ทำการหาวัตถุดิบ
Se: หาวัตถุดิบสดใหม่ที่อยู่ตรงหน้า
Si: ไปหยิบวัตถุดิบเดิมที่เคยใช้แล้วในตู้เย็น
Ne: จินตนาการว่าวัตถุดิบนี้เอาไปผสมอะไรแปลกๆ ได้บ้าง
Ni: มองหาแก่นแท้ว่าวัตถุดิบนี้จะกลายเป็นเมนูเด็ดอะไรในอนาคต
กลุ่มตัดสินใจ ก็จะทำการลงมือปรุงอาหาร
Te: ปรุงให้เสร็จเร็วๆ ตามสูตรมาตรฐาน (เน้นประสิทธิภาพ)
Ti: ปรุงตามความเข้าใจของตัวเอง แกะสูตรใหม่ (เน้นความเข้าใจ)
Fe: ปรุงรสชาติที่ทุกคนกินแล้วชอบ (เน้นความสุขคนกิน)
Fi: ปรุงรสชาติที่ฉันชอบและใส่ใจลงไป (เน้นความรู้สึกคนทำ)